Źródłem nieporozumień w używaniu stopnia doktora jest inne nazewnictwo i znaczenie tej nazwy w systemach stopni naukowych w innych krajach, a zwłaszcza różnice pomiędzy Europą kontynentalną a Wielką Brytanią i USA. Znajomość tych różnic i odpowiednich skrótów jest przydatna m.in. w korespondencji pomiędzy instytucjami naukowymi.
Kraje anglosaskie
W krajach anglosaskich (a zwłaszcza USA) w niektórych dziedzinach istnieje zwyczaj nadawania po zakończeniu studiów "zawodowego" stopnia doktora (ang. First–Degree Doctorate lub First–professional Doctorate), np. D.D.S. – Doctor of Dental Surgery, J.D. – Juris Doctor, M.D. – Medical Doctor, D.P.T. – Doctor of Physical Therapy, D.V.M. – Doctor of Veterinary Medicine, Psy.D. – Doctor of Psychology, Pharm.D. – Doctor of Pharmacy. Kandydaci na tego typu studia zawodowe muszą mieć już tytuł licencjata (Bachelor's Degree) lub magistra (Master's Degree).
Zasadniczo odpowiednikiem polskiego stopnia doktora jest w nomenklaturze anglosaskiej (USA i Wielka Brytania) stopień Doctor of Philosophy skracany jako PhD, Ph.D. lub D.Phil. Niezależnie od tego przepisy i tradycja amerykańska (w mniejszym stopniu brytyjska) dopuszczają kilkadziesiąt innych, równoważnych tytułów doktorskich dla poszczególnych dziedzin wiedzy i fakultetów.
W Wielkiej Brytanii istnieje także "mały doktorat" – stopień MPhil przyznawany osobom, które rozpoczęły studia doktoranckie ale z jakichś względów ich osiągnięcia (np. oryginalność pracy) nie były wystarczające do przyznania tytułu PhD.
Innym rodzajem doktoratów, przyznawanych w Wielkiej Brytanii (obecnie rzadko) są tzw. wyższe doktoraty (ang. Higher Doctorates lub Doctor of Science), mające głównie znaczenie prestiżowe i odpowiadające swoim charakterem stopniowi doktora habilitowanego.
Węgry
Na Węgrzech tytuł doktorski jest automatycznie przyznawany osobom kończącym studia medyczne i prawnicze. Tytuł wpisany do dokumentów osobistych, staje się częścią nazwiska w podobny sposób jak tytuły arystokratyczne i może być używany także w sytuacjach niezwiązanych z wykonywaniem zawodu. Żony mają prawo do używania tytułu męża.
Rosja
W byłym Związku Radzieckim, a obecnie w niektórych krajach WNP np. w Rosji, Białorusi i Ukrainie odpowiednikiem polskiego stopnia naukowego doktora nauk jest kandydat nauk (ros. кандидат наук).
Kolejnym etapem, odpowiadającym polskiemu stopniowi doktora habilitowanego, jest uzyskanie stopnia doktora nauk (ros. дoктop наук).
Spis treści